Język i literatura kaszubska

Język kaszubski dla większości Polaków jest kompletnie niezrozumiały, choć fascynujący. To piękne, że został on uznany za jedyny język regionalny w Polsce, co zresztą zapisane jest w Ustawie o Mniejszościach Narodowych i Etnicznych oraz o Języku Regionalnym. Różnice między naszym językiem, a ich są ogromne i nie sposób dogadać się z rodowitym mieszkańcem Kaszub, jeśli kompletnie nie znamy ich języka. Trzeba jednak przyznać, że jest wyjątkowy, co doskonale ukazuje również kaszubska literatura.

Kasyno w sieci – gra zawsze możliwe

Jeśli chodzi o atrakcyjne propozycje gier kasynowych to mamy wiele ciekawych opcji, z których będzie można skorzystać i nie chodzi już wyłącznie o kasyna tradycyjne. Przebywając na Kaszubach o takie będzie trudno, ale poznając historię tego miejsca również będziecie mieli okazję fajnie spędzić czas. Taka atrakcyjna opcja, którą chcemy Wam zaproponować to możliwość grania w sieci. W ciągu dnia możecie poznać tereny kaszubskie, natomiast wieczorami macie dostępne kasyno gry, gdzie będziecie mieli okazję dobrze zarobić i na pewno będziecie z dostępnych propozycji zadowoleni. gwarantujemy atrakcyjną formę rozgrywki, która powinna wam przypaść do gustu. Jeśli chodzi o kasyno gratis można również oczekiwać na atrakcyjne propozycje, w ramach których będziecie mieli okazję fajnie spędzić czas przy bonusach, jakie kasyno może do gry zaoferować. To ciekawa opcja, bo jak wiadomo właśnie dzięki bonusom mniejszy musi być nasz własny depozyt, by taką grę w ogóle można było rozpoczynać a to na początek duży plus dla tych kasyn.

obraz_5505Język kaszubski

Kaszuby to jeden z najbardziej wyjątkowych regionów w Polsce, ze względu na panującą tam kulturę, historię, a także język. Badacze wyliczyli, że język kaszubski ma aż 76 gwar, co oznacza, że w jednej wsi mówi się zupełnie inną gwarą niż w drugiej. Jeśli więc planujemy podróż do tego regionu Polski, warto przygotować sobie słowniczek, dzięki któremu porozumiemy się z rodowitymi mieszkańcami Kaszub.
Język kaszubski uznawany jest za odrębny język lub dialekt języka polskiego, posługuje się nim na co dzień ponad 100 tysięcy osób. Jest jedyną pozostałością słowiańskich dialektów pomorskich. Należy do grupy języków lechickich, w jej centralnej odmianie, bliski standardowemu językowi polskiemu, z wpływami języka dolnoniemieckiego oraz wymarłych połabskiego i pruskiego.
Język ten różni się przede wszystkim gramatyką oraz słownictwem, możemy tu znaleźć pewne naleciałości niemieckie. Występuje tutaj również zupełnie inny akcent oraz odmienna wymowa. W alfabecie pojawia się kilka dodatkowych liter: Ã, É, Ë, Ò, Ô oraz Ù. Takie głoski jak cz, sz, ż, dż wymawia się w kaszubskim bardziej miękko, jako ć, ś, ź, dź.
Odwiedzając Kaszuby, możemy zauważyć, że nazwy ulic oraz miejscowości zostały wprowadzone przez samorządy w języku polskim, a także w kaszubskim. Początkowo kaszubskie szyldy i nazwy wzbudzały sporo kontrowersji. Wkrótce jednak okazało się, że sami mieszkańcy są z tego faktu bardzo zadowoleni, a także stanowi to sporą atrakcję dla turystów. Dzisiaj każdy jest już przyzwyczajony i nie dziwią już kaszubskie nazwy na Kaszubach.

Kaszubi mają ponadto swoje „nuty”, które nazywane są kaszubskim abecadłem. Śpiewając -oczywiście po kaszubsku – wskazuje się na kolejne malunki „nut kaszubskich”. Autor tej piosenki jest niestety nieznany, ale szacuje się, że powstała w czasie zaborów i jej zadaniem było strzeżenie mowy rodzimej przed zapomnieniem w okresie silnej germanizacji. Dziś „nuty kaszubskie” można kupić niemal wszędzie i w różnej postaci: drukowane na tablicach, naczyniach, koszulkach, czy też malowane i haftowane. Jest to jedna z najpopularniejszych pamiątek wywożonych przez turystów z tego regionu Polski.

o-historii-literatury-kaszubskiej-i-jej-tworcachLiteratura kaszubska

Pierwsze teksty, które zostały zapisane w języku kaszubskim były modlitewnikami, zaklinaniami, a także licznymi formułkami związanymi z wierzeniami tutejszych mieszkańców. Za najstarsze dzieło spisane po kaszubsku uznaje się “Dutki brzeskie” zapisane w 1402 roku. Kolejnymi już literackimi dziełami były „Duchowne piesnie Dra Marcina Luthera i inszich naboznich mężów” Szymona Krofeya z roku 1586 i „Mały Catechism Niemiecko Wándalski abo Slowięski” Michała Pontanusa z roku 1643. Dzieła te były publikowane głównie na potrzeby kościoła w Gdańsku, a także w Toruniu.
W XIX wieku językiem kaszubskim oraz samymi Kaszubami bardzo zainteresowali się rosyjscy naukowcy. Na Uniwersytecie Petersburskim powstała nawet specjalna katedra języków i literatury słowiańskiej, gdzie zebrano teksty kaszubskie i próbowano potwierdzić lub zaprzeczyć sugestiom Mrongowiusza. Badania te spowodowały znaczny wzrost zainteresowania kulturą Kaszubów.
W 1843 roku w warszawskim czasopiśmie „Jutrzenka” pojawiły się dwa teksty Floriana Ceynowy: Wiléjá Noveho Roku i Szczōdráki, dlatego też rok ten uważa się za początek literatury kaszubskiej. Opracował on pierwszy zarys gramatyki kaszubskiej, a także przetłumaczył fragmenty katechizmu. Ponadto zebrał i opublikował kaszubskie bajki i opowieści ludowe. Dziełem Ceynowy jest również stworzenie pierwszego systemu zapisu języka kaszubskiego.
Kolejnym pisarzem, który kontynuował ideę tworzenia w języku kaszubskim był Hieronim Derdowski, który na emigracji wydawał kaszubskojęzyczne pismo „Wiarus”. Natomiast z początkiem XX wieku powstała grupa literatów kaszubskich, którzy nazywani byli młodokaszubami. W grupie znajdował się Aleksander Majkowski, który od 1908 roku wydawał pismo „Gryf”, a jego największym dziełem, które zresztą zostało uznane za największe dzieło literatury kaszubskiej, jest powieść „Życie i przygody Remusa”, która została wydana już po jego śmierci w 1938 roku.
Kolejną grupą kaszubskich literatów byli tak zwani zrzeszeńcy, którzy pochodzili ze środowiska skupionego wokół wydawanego przed II wojną światową w Kartuzach pisma „Zrzesz Kaszëbskô”. Tutaj wyróżniły się takie osobistości jak Aleksander Labuda, Jan Trepczyk, Jan Rompski i Franciszek Grucza.
Okres PRL-u dla mieszkańców Kaszub był bardzo ciężki – wtedy bowiem język kaszubski uznano oficjalnie za dialekt i był on bardzo prześladowany. W okresie tym powstały mimo to takie dzieła jak zbiór felietonów Aleksandra Labudy Guczów Mack gôdô, tłumaczenia fragmentów Biblii autorstwa Franciszka Gruczy, oraz liczna poezja, której najwybitniejszym twórcą był Jan Trepczyk. W okresie tym narodziło się też wielu nowych pisarzy kaszubskojęzycznych, między innymi Jan Piepka, Alojzy Nagel i Jan Drzeżdżon.
Prawdziwe odrodzenie literatury kaszubskiej miało miejsce po 1990 roku, obecnie również wydawanych jest mnóstwo pozycji kaszubskojęzycznych, w szczególności tomiki poezji. Za najwybitniejszych twórców młodego pokolenia można uznać Idę Czaję, Romana Drzeżdżona czy Tomasza Fopkego.
Tutaj można zamieścić zdjęcie jakiegoś tekstu w języku kaszubskim lub dzieła „Życie i przygody Remusa”

© 2017: Szkoła w Rozłazinie | Awesome Theme by: D5 Creation | Powered by: WordPress